Może nie taki był plan. Ale dysertacja na pewno.
Przetłumaczono z angielskiego. Przeczytaj oryginał

Z perspektywy czasu.......... wszystko wygląda na plan.
Jestem w sarkastycznym nastroju, a ten tekst leci bez filtra. Więc może lepiej od razu przestać czytać.
(A jeśli ktoś wciąż tu jest, to pewnie nadajemy na tych samych falach sarkazmu.)
Niektórzy dokładnie wiedzą, co chcą zrobić ze swoim życiem. Reszta z nas idzie na kolejne studia, często nie raz. Myślałem o wszystkich programach, na których byłem (albo o które się otarłem), i szczerze… każdy z nich przypomina projekt grupowy z samym sobą, w którym termin ciągle się przesuwa i nikt do końca nie wie, kto tu rządzi.
Zacznijmy od medycyny. Na początku przypomina nietrafiony karnet na siłownię. Zapisujesz się raz, pełen dobrych intencji, a po latach wciąż się pocisz, jesteś spłukany i nie wiesz, jak zrezygnować.
Żadnego głębokiego powołania. Po prostu średnia ocen i może mgliste pragnienie, żeby „coś zmienić”, bez pojęcia, co to właściwie znaczy.
Studia medyczne to mniej leczenie, a bardziej udowadnianie, że jesteś gotów cierpieć dla wiarygodności. Wkuwasz cykl Krebsa, zapominasz, wkuwasz znowu, a i tak googlujesz go na obchodzie. Co miesiąc diagnozujesz u siebie nową chorobę i udajesz, że płacz to tylko „część procesu rozwoju”. Przechodzisz przez to nie dlatego, że masz pasję..... ale dlatego, że nie wyobrażasz sobie, jak tłumaczysz rodzinie, że rzucasz studia, żeby „zrobić zwrot w stronę czegoś bardziej skoncentrowanego na człowieku”.
I właśnie kiedy kończysz, ktoś mówi:
„Wiesz, jeśli naprawdę chcesz naprawić system… zainteresuj się zdrowiem publicznym”.
Szkoła zdrowia publicznego to miejsce, do którego trafiają studenci medycyny (i inni profesjonaliści), kiedy widzieli dość, by wiedzieć, że system jest zepsuty, ale za mało, by wiedzieć, jak go naprawić. To tu ludzie zamieniają stetoskop na arkusz kalkulacyjny i z niepokojącą pewnością siebie zaczynają mówić o „społecznych determinantach zdrowia”. Dnie spędzasz na odkrywaniu, że prawdziwym wrogiem są nierówności strukturalne, a noce na kombinowaniu, jak zrobić wykres słupkowy, który chwyci za serce.
Poznasz kogoś, kto bada „profilaktykę malarii wśród leworęcznych pakistańskich nastolatków”, i zdasz sobie sprawę, że na niczym nigdy aż tak ci nie zależało. Będziesz chodzić na wykłady o równości w zdrowiu, po cichu zastanawiając się, czy z twoim profesorem wszystko w porządku. I odkryjesz jedyną uniwersalną prawdę zdrowia publicznego: więcej czasu spędzisz nad modelami logicznymi niż nad logiką.
W końcu masz dość pisania artykułów, których nikt nie czyta, i strategii, których nikt nie wdraża. Robisz więc to, czego prędzej czy później próbuje każdy przeedukowany idealista:
Zakładasz firmę.
Przedsiębiorczość zaczyna się wtedy, gdy widzisz wady systemu i myślisz: „A gdyby tak po prostu… zbudować lepszy?”. Masz rozwiązanie. Masz prezentację. Masz energię kogoś, kto wciąż wierzy, że systemy da się przeprojektować samą kofeiną i optymizmem.
Startujesz z czymś skleconym na szybko. Nazywasz to „tech-enabled”, nawet jeśli to głównie wymyślny formularz Google. Przez dwa lata sklejasz funkcje taśmą, tłumaczysz swoje rozwiązanie głównie rodzicom i powoli dociera do ciebie, że „bycie sam sobie szefem” oznacza przede wszystkim, że robisz całą robotę i co 30 minut odświeżasz aplikację banku.
W końcu to coś niby działa. Albo niby nie działa. Chcesz budować dalej....... ale może nie w ten sposób.
Myślisz: „Może pomysł nie był zły. Może zawiodło podejście”.
Na scenę wkracza: szkoła projektowania.
Szkoła projektowania to miejsce, do którego idziesz, kiedy już próbowałeś rozwiązywać prawdziwe problemy arkuszami i roadmapami, a teraz masz nadzieję, że rysowanie na tablicy okaże się bardziej ludzkie. Przychodzisz z myślą, że nauczysz się projektować lepsze systemy.... i powoli dociera do ciebie, że systemem, który przeprojektowujesz, jesteś najpewniej ty sam. Słowo „empatia” słyszysz częściej niż na terapii, ale nikt nie patrzy ci w oczy. Karteczki Post-it stają się twoim drugim językiem. Uczysz się, że pięć razy z rzędu zadane pytanie „dlaczego” uchodzi za badanie, a „przeformułowanie problemu” często oznacza po prostu pogodzenie się z tym, że nie masz pojęcia, na czym ten problem polega.
Uczysz się mnóstwa rzeczy. A najdziwniejsze jest to, że głównie o dawnym sobie.
To piękne. To kruche. To hojnie finansowane.
I kiedy w końcu masz poczucie, że rozumiesz ludzi, problemy i systemy… głos w twojej głowie mówi: „To niesamowite. Myślałeś o tym, jak to skalować?”.
I wtedy lądujesz w szkole biznesu.
Szkoła biznesu to to, co się dzieje, kiedy przerobiłeś już wpływ społeczny, wypalenie, idealizm i badania użytkowników, a teraz chcesz już tylko porządnego ubezpieczenia zdrowotnego i dużej rundy seed. To mniej nauka, a bardziej rebranding. Każda rozmowa zaczyna się od „Czym się wcześniej zajmowałeś?”, a kończy na „Koniecznie musimy się zdzwonić”.
Uczysz się od nowa frameworków, które kiedyś próbowałeś rozmontować. Przesiadujesz nad studiami przypadków o lepszych firmach winiarskich i piwowarskich i wmawiasz sobie, że to wszystko da się przenieść na twój grunt, a zajęcia z przywództwa przypominają terapię grupową, tylko z lepszymi przekąskami. Otaczają cię ludzie, którzy chcą zmienić świat, ale najpierw muszą skończyć prezentację dla McKinseya.
To bardzo drogi obóz letni w kamizelkach Patagonii, wypolerowany i pełen ludzi, którzy próbują usprawiedliwić koszt, nazywając go „transformującym”.
Nie wiem, jak wyglądają studia inżynierskie czy prawnicze, ale zgaduję, że niewiele się różnią, inna skala, to samo egzystencjalne Wi-Fi..... chyba że to szkoła artystyczna, gdzie w końcu odnajdujesz siebie (i wolałbyś, żeby ci się to nie udało.)
Bez względu na program studia podyplomowe to w zasadzie długi i drogi sposób, żeby ustalić, do której grupy na WhatsAppie naprawdę należysz. A jeśli wciąż tego nie wiesz… może czas pomyśleć o doktoracie. :) ((Z))